محمد بن جرير الطبري ( مترجم : پاينده )
6300
تاريخ الطبرى ( فارسي )
و در نهروان جاى گرفت و همچنان آنجا بماند . و چنان بود كه ابن اوس به صالح بن وصيف و بايكباك نوشته بود و خويشتن را به آنها عرضه كرده بود و از آنچه بر وى رفته بود شكوه كرده بود . اما چيزى از آن - گونه كه مىخواسته بود به نزد آنها نيافته بود . محمد بن عيسى كه براى انجام كارهاى سليمان در سامرا اقامت داشت ابن اوس را خوش نداشت ، مخالف وى بود و كار ابن اوس به سبب كارشكنى محمد بن عيسى دبير آشفته بود . وقتى آذوقه از ابن اوس و ياران وى ببريد با مردم دهكده ها و رهگذران بدرفتارى آغاز كردند و تاخت و غارت بسيار كردند و او برفت تا در نهروان جاى گرفت . از يكى از كسانى كه به آهنگ غارت كردن ابن اوس سوى وى رفته بودند آوردهاند كه وى از معاد سخن آورده بود و آنها را از خدا ترسانيده بود كه به پاسخ وى گفته بودند اگر غارت و كشتار در مدينةالسلام كه قبهء اسلام و خانه قدرت سلطان است روا باشد در صحراها و دشتها بدان اعتراض نمىتوان كرد . ( 405 ابن اوس از آن پس كه آثار زشت در نهروان به جاى نهاد و مردم را به پرداخت مالها وادار كرد ، از آنجا آذوقه در كشتيها بار كرد و بر نهروان به اسكاف بنى جنيد برد كه آنجا بفروشد . محمد بن مظفر بن سيسل در مداين بود كه خبر يافت كه ابن اوس به نهروان آمده و از وى بر جان خويش بيمناك شد از آن رو كه پدرش در روز نبرد ( بغداد ) حضور داشته بود و به نعمانيه رفت كه از توابع زابها بود . از محمد بن نصر ، كه عبر تا ملك وى بود ، آوردهاند كه نمايندهء وى از آن پس كه زير شكنجه و بيم مرگ نزديك به يك هزار و پانصد دينار به ابن اوس پرداخته بود ، از آنجا به فرار آمده بود . ابن اوس همچنان آنجا ببود ، به كش و واكنش و گرفتن و رها كردن و سختى